Category: Evolutie

Zonder staat geen rijkdom

Posted by – 5 oktober 2012

Een hek verdeelt Nogales in Arizona en Nogales in Mexico (Foto: Piotr Redlinski/The New York Times/HH)

De prominente sociale wetenschappers Daro Acemoglu en James A. Robinson verklaren in hun nieuwe boek het persistente verschil tussen welvaart en armoede.

Arm en rijk is in belangrijke mate een kwestie van de wijze waarop samenlevingen hun politieke orde inrichten, menen ze. Het is een zaak van politieke instituties. En de redenering is als volgt: inclusieve economische en politieke instituties (rechtsstaat, democratie, privébezit) genereren economische groei en welvaart, terwijl repressieve instituties mensen initiatief ontnemen en daarmee economische groei en ontwikkeling frustreren. Rijke landen zijn rijk omdat ze er in de loop van de geschiedenis in zijn geslaagd instellingen te creëren die mensen vrijheid en zeggenschap geven.

Door André W.M. Gerrits

NRC_20121005_1_026_article2 [pdf]

Boek

Alles is aan het glijden geslagen

Posted by – 18 augustus 2012

Ontbijt in een diner in Maine. (Foto: Newscom)

Geert Mak trok maandenlang door de Verenigde Staten. In het voetspoor van schrijver John Steinbeck en poedel Charley reed Mak van oost naar west en weer terug. Op zoek naar de ziel van Amerika. „Alle zekerheden zijn voor onze kinderen verdwenen.”

„In 1960 verdiende ik vijfentwintig dollar per week, en daarvan kon een gezin leven. Nu moeten bijna overal mannen én vrouwen werken om het hoofd boven water te houden.” En verder? „Als je bij een goed bedrijf werkte, zoals het mijne, dan was je goed verzekerd en je pensioen was goed geregeld. Daar kon je van op aan. Tot zo’n tien jaar geleden. Alles is aan het glijden geslagen, niets is meer zeker.”

Door Geert Mak en Bart Funnekotter

NRC_20120818_Geert_Mak_USA [pdf]

Boek

Wat we maken evolueert ook, als het leven op aarde

Posted by – 10 maart 2012

Omslag van besproken boek

Het centrale idee van Kelly’s boek is dat technologie zich gedraagt als het leven op aarde. Of, in Kelly’s woorden, in het ‘technium’, maar dat blijft een wat loze term. Enerzijds schaart hij er ook kunst, wetten en ethiek onder, anderzijds behandelt hij bijna alleen technologie in de klassieke zin van het woord. Hoe dan ook: dat technium evolueert, stelt Kevin Kelly. En daarom kunnen we de toekomst van technologie schetsen aan de hand van de kenmerken van het leven op aarde. Het leven is in 3,5 miljard jaar steeds diverser geworden, steeds complexer en alomtegenwoordiger. En dat zien we ook bij technologie. Sterker nog: technologie is een onvermijdelijke voortzetting van de evolutie, zelfs van de toename van complexiteit op aarde die al begon bij de oerknal.

Boek

Koppen met karakter

Posted by – 24 februari 2012

Hoe reconstrueer je een gezicht? (Foto: Dorling Kindersley)

Verwanten verbeeld. Alfons en Adrie Kennis maken reconstructies van vroege mensen. Met hulp van wetenschap en verbeelding.

De Nederlandse tweelingbroers Alfons en Adrie Kennis (1966) zijn toonaangevende paleokunstenaars, die op grond van wetenschappelijke kennis verbeelden hoe prehistorische mensen en dieren eruit gezien kunnen hebben. Ze maakten naam met (cover)illustraties voor National Geographic van onder meer een vrouwelijke Neanderthaler (‘Wilma’) en met de reconstructie van ‘gletsjerman’ Ötzi.

Door Karel Berkhout

NRC_20120225_Verwanten [pdf]

Boek

De vrome preken van de duurzaamheiddominee

Posted by – 21 juli 2011

(Illustratie: Paul Lachine)

Veel milieuactivisme is gewoon eigenbelang. Biobrandstofbedrijven, windmolenfabrieken en energiebedrijven hebben baat bij groene maatregelen, betoogt Bjørn Lomborg.

De dominees van de klimaatverandering verschaffen de morele dekmantel waaronder politici regelgeving verkopen, samen met enge verhalen waarmee de media lezers of kijkers trekken. Bedrijven zien kansen op subsidies van belastinggeld en op een doorberekening van kosten aan de consument.

NRC_20110721_1_008_article3 [pdf]

The mismeasure of Stephen J. Gould

Posted by – 25 juni 2011

Illustratie van een schedel uit Morton’s Crania Americana (1839)

“Inwoners van elke streek worden gekenmerkt door bepaalde fysieke en morele eigenschappen.” Dat schreef antropoloog Samuel George Morton in zijn Crania Americana in 1839, waarin hij de gemiddelde schedelinhoud van verschillende bevolkingsgroepen vergeleek.

Door Lucas Brouwers

NRC_20110625_1_035_article2 [pdf]

Zon over tien jaar in winterslaap

Posted by – 15 juni 2011

Boven: Straalstromen onder het zonoppervlak (rode banen) verschuiven tijdens de zonnecyclus, maar dat stokt nu. Onder: De zon in een activiteitsminimum (links) en -maximum (rechts). (Foto: Southwest Research Institute)

Straalstromen haperen, magnetische activiteit van de zon neemt af.

Zonwetenschappers zien dat de magnetische activiteit van de zon afneemt. De volgende zonnecyclus blijft wellicht uit. Toen dat de vorige keer gebeurde, werd het kouder.

Door Eddy Echternach

NRC_20110615_1_011_article4 [pdf]

Moederziel alleen tussen de sterren

Posted by – 14 mei 2011

The Reason Why The Miracle of Life on Earth – John Gribbin. Uitg. Penguin Group.

Al naar gelang de schattingen van de getallen in de vergelijking, komt iemand tot de conclusie dat het in de melkweg moet wemelen van intelligent leven, of dat we echt alleen zijn.

Door Lucas Brouwers

NRC_20110514_1_071_article4 [pdf]

Boek

Niet onder elke dictatuur zit een prachtige democratie verborgen

Posted by – 13 mei 2011

Francis Fukuyama (Foto: Roger Cremers)

Een land moet rijp zijn voor democratie, anders kun je het echt vergeten. Filosoof Francis Fukuyama over staatsvorming sinds de oertijd.

The Origins of Political Order (in het Nederlands verschenen als De oorsprong van onze politiek). Het is het eerste deel van een even omvangrijke als verreikende studie van de ontwikkeling van politieke systemen. Volgens Fukuyama is de mens van nature sociaal en geneigd om zich te verenigen in groepsverband. Maar de ontwikkeling die daarop volgt, van stamverband naar natie, neemt op verschillende plekken op de wereld heel verschillende vormen aan. De ontwikkeling van een politieke orde, benadrukt Fukuyama keer op keer, hangt af van politieke, sociale en economische factoren. Die lopen in verschillende culturen zo uiteen, dat staatsvormen zich niet volgens een vast patroon ontwikkelen.

Door Bas Heijne

NRC_20110513_1_006_article1 [pdf]

Boek

Paaseiland kende geen milieuramp

Posted by – 23 april 2011

Monuments on Easter Island (1774) door William Hodges, de boordschilder van kapitein James Cook. Het schip bleef een paar dagen bij het eiland.

De Paaseilanders groeven hun eigen graf, is de theorie. Ze kapten de bomen en gingen ten onder op de kale vlakte. Bioloog Jan Boersema bewijst dat dat niet waar was.

Door Dirk Vlasblom

NRC_20110423_1_072_article1 [pdf]

Boek