Category: Fysica

Springplank naar bizarre wereld

Posted by – 18 december 2010

Volgens Science is het de doorbraak van 2010: een duikplankje dat bizar quantumgedrag vertoont.

Op termijn kunnen zulke mechanische systeempjes het hart vormen van gevoelige sensoren die quantum-toestanden uitlezen, of gravitatiegolven uit de kosmos oppikken. Of ze kunnen een brug vormen tussen elektronica op een chip en licht, waarmee ze gemakkelijk wisselwerken.

Door Margriet van der Heijden

NRC_20101218_1_045_article1 [pdf]

  • Category: Fysica
  • Comments Closed

Erotische plaatjes voorspellen (2)

Posted by – 27 november 2010

Bems onderzoek is een schoolvoorbeeld van selectieve data-analyse. In zijn experiment 1 zijn bijvoorbeeld 48 statistische toetsen mogelijk en waarschijnlijk zijn die ook allemaal uitgevoerd. Bem pikt de toets eruit die gunstig uitvalt (over erotische plaatjes dus) maar verzuimt daarvoor statistisch te corrigeren.

NRC_20101127_4_002_article1_2 [pdf]

Erotische plaatjes voorspellen (1)

Posted by – 20 november 2010

Marilyn Monroe op de eerste centerfold in Playboy, 1953. Volgens psycholoog Daryl Bem kan het evolutionair voordelig zijn om erotica al waar te nemen voor ze er zijn. (Foto: Tom Kelley)

Bem presenteert negen experimenten waarin mensen vanuit de toekomst lijken te worden beïnvloed of (onbewust) iets lijken te weten wat ze nog niet kunnen weten. Althans, waarin dat nét iets vaker gebeurt dan op grond van het toeval verwacht zou worden.

Door Ellen de Bruin

NRC_20101120_4_012_article2 [pdf]

Een nieuwe splijtstofcyclus kan het vastgelopen debat over kernenergie doen kantelen

Posted by – 11 september 2010

Radioactief afval opgeslagen bij de COVRA in Borssele. (Foto: Peter de Krom)

Het afval dat ontstaat in een kerncentrale, kan na één splijtingsronde worden opgeborgen of worden opgewerkt. Sinds kort is er iets beters.

Het gaat hier om de ontwikkeling van uitgebreide gesloten splijtstofcycli op basis van meervoudige recycling en nieuwe reactortechnologie. Deze methode, beter bekend als ‘Partitie en Transmutatie’ of ‘P&T ’, is wetenschappelijk bewezen, maar vereist mogelijk nog decennia van verdere ontwikkeling voordat het in de praktijk kan worden ingezet. Desalniettemin vormt P&T een potentiële doorbraak die het debat over nucleair afval, maar daarbij ook over kernenergie, ingrijpend kan veranderen.

Door Behnam Taebi

NRC_20100911_2_004_article3 [pdf]

Uitzicht op het kosmisch landschap

Posted by – 3 juli 2010

Edward Witten ‘Wij zijn niet geraadpleegd bij het ontstaan van de kosmos’ (Foto: Maarten van Haaf)

Snaarfysicus Edward Witten kreeg de Lorentzmedaille. Een gesprek.

Door Margriet van der Heijden

NRC_20100703_4_004_article1 [pdf]

  • Category: Fysica
  • Comments Closed

Chemische haatcampagne

Posted by – 5 juni 2010

Zeventiende eeuwse illustraties van verschillende fases van de alchemistische zuivering van materie en geest. (Hermetisch museum)

Geheimzinnig geknoei of wetenschappelijk onderzoek? De belangstelling voor de alchemie groeit.

Alchemie is in. Wetenschapshistorici tonen een levendige belangstelling voor dit onderzoek van de verborgen geheimen van de natuur, dat zijn hoogtepunt had in Europa in de 16e en 17e eeuw, maar vervolgens de meeste moderne wetenschappers het schaamrood op de kaken joeg. Zo beschreef E.J. Dijksterhuis de alchemie in zijn De mechanisering van het wereldbeeld als “…een geheimzinnig geknoei met onzuivere stoffen, geleid door mystieke voorstellingen en vage analogieën, waarbij de lichtgelovigheid een aanzienlijke functie vervulde.” Het wordt echter steeds duidelijker dat dit beeld onterecht is.

Door Rob van den Berg

NRC_20100605_4_010_article1 [pdf]

Veel meer materie dan antimaterie

Posted by – 20 mei 2010

Fysici hebben bij de Amerikaanse Tevatronversneller aanwijzingen gevonden dat een nog onbekend mechanisme bijdraagt aan misschien wel de belangrijkste asymmetrie in de kosmos: die tussen materie en antimaterie.

NRC_20100520_1_008_article3 [pdf]

  • Category: Fysica
  • Comments Closed

Zebra’s, zand en zeeëgels

Posted by – 1 mei 2010

(Foto's: Stock, Xchng)

De natuur zit vol patronen en vormen en lang niet altijd is het nodig om bij het verklaren daarvan een beroep te doen op evolutie. De eerste die daar de aandacht op vestigde was de Schotse zoöloog D’Arcy Wentworth Thompson (1860-1948). Hij bestreed niet zozeer dat de vorm die iets heeft, volgt uit de functie ervan, maar merkte op dat evolutionaire processen zich afspelen op lange tijdschalen, terwijl het vormgeven van een individueel organisme zich in het hier en nu afspeelt. Thompson zag daarin dan ook een grote rol weggelegd voor de natuurwetten en de mechanismen die daaraan gehoorzaamden.

Door Rob van den Berg

NRC_20100501_4_010_article2 [pdf]

In zijn ogen stond een machtig licht

Posted by – 16 april 2010

Derde druk van Newtons Philosophiae Naturalis Principia Mathematica

Het conceptuele denken van het strenge genie Isaac Newton (1642-1727) minutieus geanalyseerd.

Pas 22 jaar oud deed Isaac Newton op drie terreinen al grootse ontdekkingen. Welke worstelingen daarna nog moesten worden geleverd, zijn nu van dichtbij te volgen.

Door Dirk van Delft

NRC_20100416_4_006_article1 [pdf]

Oud Romeins lood helpt fysici bij storingsvrije metingen

Posted by – 9 april 2010

Een Romeins vrachtschip had deze 46 centimeter lange loodstaven van Spanje naar Rome moeten brengen.

Een baar lood woog bij de oude Romeinen 33 kilo. Dat is ongeveer honderd Romeinse pond, het maximum gewicht dat een slaaf bij wet mocht torsen.

Door Margriet van der Heijden

NRC_20100424_4_004_article3 [pdf]