Category: Sociologie

Zonder staat geen rijkdom

Posted by – 5 oktober 2012

Een hek verdeelt Nogales in Arizona en Nogales in Mexico (Foto: Piotr Redlinski/The New York Times/HH)

De prominente sociale wetenschappers Daro Acemoglu en James A. Robinson verklaren in hun nieuwe boek het persistente verschil tussen welvaart en armoede.

Arm en rijk is in belangrijke mate een kwestie van de wijze waarop samenlevingen hun politieke orde inrichten, menen ze. Het is een zaak van politieke instituties. En de redenering is als volgt: inclusieve economische en politieke instituties (rechtsstaat, democratie, privébezit) genereren economische groei en welvaart, terwijl repressieve instituties mensen initiatief ontnemen en daarmee economische groei en ontwikkeling frustreren. Rijke landen zijn rijk omdat ze er in de loop van de geschiedenis in zijn geslaagd instellingen te creëren die mensen vrijheid en zeggenschap geven.

Door André W.M. Gerrits

NRC_20121005_1_026_article2 [pdf]

Boek

Alles is aan het glijden geslagen

Posted by – 18 augustus 2012

Ontbijt in een diner in Maine. (Foto: Newscom)

Geert Mak trok maandenlang door de Verenigde Staten. In het voetspoor van schrijver John Steinbeck en poedel Charley reed Mak van oost naar west en weer terug. Op zoek naar de ziel van Amerika. „Alle zekerheden zijn voor onze kinderen verdwenen.”

„In 1960 verdiende ik vijfentwintig dollar per week, en daarvan kon een gezin leven. Nu moeten bijna overal mannen én vrouwen werken om het hoofd boven water te houden.” En verder? „Als je bij een goed bedrijf werkte, zoals het mijne, dan was je goed verzekerd en je pensioen was goed geregeld. Daar kon je van op aan. Tot zo’n tien jaar geleden. Alles is aan het glijden geslagen, niets is meer zeker.”

Door Geert Mak en Bart Funnekotter

NRC_20120818_Geert_Mak_USA [pdf]

Boek

Niet onder elke dictatuur zit een prachtige democratie verborgen

Posted by – 13 mei 2011

Francis Fukuyama (Foto: Roger Cremers)

Een land moet rijp zijn voor democratie, anders kun je het echt vergeten. Filosoof Francis Fukuyama over staatsvorming sinds de oertijd.

The Origins of Political Order (in het Nederlands verschenen als De oorsprong van onze politiek). Het is het eerste deel van een even omvangrijke als verreikende studie van de ontwikkeling van politieke systemen. Volgens Fukuyama is de mens van nature sociaal en geneigd om zich te verenigen in groepsverband. Maar de ontwikkeling die daarop volgt, van stamverband naar natie, neemt op verschillende plekken op de wereld heel verschillende vormen aan. De ontwikkeling van een politieke orde, benadrukt Fukuyama keer op keer, hangt af van politieke, sociale en economische factoren. Die lopen in verschillende culturen zo uiteen, dat staatsvormen zich niet volgens een vast patroon ontwikkelen.

Door Bas Heijne

NRC_20110513_1_006_article1 [pdf]

Boek

Paaseiland kende geen milieuramp

Posted by – 23 april 2011

Monuments on Easter Island (1774) door William Hodges, de boordschilder van kapitein James Cook. Het schip bleef een paar dagen bij het eiland.

De Paaseilanders groeven hun eigen graf, is de theorie. Ze kapten de bomen en gingen ten onder op de kale vlakte. Bioloog Jan Boersema bewijst dat dat niet waar was.

Door Dirk Vlasblom

NRC_20110423_1_072_article1 [pdf]

Boek

Een gewiekste overlever

Posted by – 20 april 2011

De Egyptische minister van Antiquiteiten, Zahi Hawass, poseert in 2007 voor de sfinx in Giza bij Kairo. (Foto: AP)

Egyptische Oudhedenminister heerst over erfgoed zoals hij wil.

De Egyptische minister van Antiquiteiten weet elke controverse te overleven. Destijds vriend van Mubarak, nu organiseert hij een expositie over de revolutie.

Door Gert van Langendonck

NRC_20110420_1_006_article2 [pdf]

Antikernenergieactivist met parelketting

Posted by – 21 maart 2011

Ik zou wel eens een VVD’er met hanenkam willen zien.

De technologie rukt op, de specialisaties splitsen zich uit, de experts worden steeds knapper en de wereld is nog steeds te belangrijk om over te laten aan deskundigen. Een debat van ondeskundigen over technologie en wetenschap is nodig, niet om specialistische oplossingen te verzinnen, maar om politieke doelen te formuleren en risico’s af te wegen.

Door Marjolijn Februari

NRC_20110321_1_009_article3 [pdf]

Vrouwen zijn op Tahrirplein geen lustobject meer

Posted by – 12 februari 2011

De echte revolutie van het Tahrirplein in Kairo: sinds de opstand tegen Mubarak worden vrouwen niet meer lastiggevallen.

Door Gert van Langendonck

NRC_20110212_1_004_article2 [pdf]

Egypte heeft het vertrouwen in het Westen allang verloren

Posted by – 12 februari 2011

De afgetreden Hosni Mubarak (Foto: Khaled Desouki)

Dertig jaar lang hebben de VS en Europa de nu gevallen dictator Mubarak geholpen. Europa steunt alleen democratie in de Arabische wereld als het volk een Europagezinde regering kiest.

NRC_20110212_mubarak [pdf]

‘We willen evolutie gelijk stellen aan vooruitgang’

Posted by – 28 januari 2011

Gray: ‘Het vreemdste aan de mens is zijn onvermogen zich met zijn natuur te verzoenen’ (Foto: Arenda Oomen/HH)

John Gray over wetenschap als illusie, leven na de dood en de toekomst na de financiële crisis.

Meeslepend vertelt de Britse politiek filosoof John Gray in zijn nieuwe boek over de onverbeterlijke neiging van de mens om aan zijn eigen natuur te willen ontsnappen. Het vormt een belangrijk thema in zijn oeuvre, maar deze keer heeft hij wat hij te zeggen heeft in een andere vorm gegoten. „Een rode draad in mijn werk is de notie dat allerlei religieuze en ideologische wereldbeelden die door doorsnee intelligente, vooruitstrevende mensen verworpen worden, zich ongemerkt nog wel degelijk laten gelden in hun gedrag en opvattingen. Ik besef dat het zinloos is om mensen daarvan te willen overtuigen met rationele argumenten”.  Aldus Gray in een gesprek met Bas Heijne.

NRC_20110128_1_034_article1 [pdf]

Tussen Huygens en Multatuli

Posted by – 2 december 2010

(Illustratie: Siegfried Woldhek)

Meningen staan in hoger aanzien dan feiten. Overtuigingen worden nog hoger gewaardeerd. Zo hoog, dat gelovigen erin zijn geslaagd speciale bescherming te verkrijgen in de grondwet. Kies toch voor de wetenschap, stelt Vincent Icke.

NRC_20101202_1_008_article1 [pdf]