Category: Gray, John

‘We willen evolutie gelijk stellen aan vooruitgang’

Posted by – 28 januari 2011

Gray: ‘Het vreemdste aan de mens is zijn onvermogen zich met zijn natuur te verzoenen’ (Foto: Arenda Oomen/HH)

John Gray over wetenschap als illusie, leven na de dood en de toekomst na de financiële crisis.

Meeslepend vertelt de Britse politiek filosoof John Gray in zijn nieuwe boek over de onverbeterlijke neiging van de mens om aan zijn eigen natuur te willen ontsnappen. Het vormt een belangrijk thema in zijn oeuvre, maar deze keer heeft hij wat hij te zeggen heeft in een andere vorm gegoten. „Een rode draad in mijn werk is de notie dat allerlei religieuze en ideologische wereldbeelden die door doorsnee intelligente, vooruitstrevende mensen verworpen worden, zich ongemerkt nog wel degelijk laten gelden in hun gedrag en opvattingen. Ik besef dat het zinloos is om mensen daarvan te willen overtuigen met rationele argumenten”.  Aldus Gray in een gesprek met Bas Heijne.

NRC_20110128_1_034_article1 [pdf]

Pessimisten hebben een slecht geheugen

Posted by – 5 december 2009

Hieronymus Bosch (1450-1516): "Het laatste oordeel" (AFP)

Rechts heeft het morele vocabulaire gekaapt.

Een van de grote verworvenheden van de Verlichting was de afschaffing van folteren. Als ik over de vooruitgang nadenk, probeer ikmezelf voor te houden dat openbare terechtstelling door foltering, waarbij mijn maag alleen al omdraait als ik er een beschrijving van lees – de bekendste hedendaagse beschrijving is die van Foucault in zijn boek Discipline, toezicht en straf – dat dit soort openbare terechtstelling door foltering driehonderd jaar geleden in elke hoofdstad van de beschaafde wereld gezinsvermaak was. Op een dag waarop we niets beters te doen hadden, zou ik er met mijn kinderen naar zijn gaan kijken: „Trek je schoenen aan, schat, anders komen we te laat voor het ophangen en vierendelen!” Nee, ik kan me dat niet echt voorstellen en daar gaat het nu juist om. Niet alleen onze overtuigingen over de vraag of marteling al dan niet toelaatbaar is, ook onze instinctieve reacties zijn veranderd. Maar met een wonderlijk soort blijdschap zijn de beroepsschoppers tegen de Verlichting op de herinvoering van de foltering door de regering-Bush gedoken. „Zie je wel?”, zegt John Gray, om een van de meest prominente van die schoppers te noemen. „De Verlichting wilde van de foltering af en nu is ze weer terug. Mooie vooruitgang. q.e.d.”

Door Susan Neiman

NRC_20091205_2_001_article5_pessimisten [pdf]

Vooruitgangsdenken is een religie

Posted by – 29 april 2008

Filosoof John Gray gelooft niet in vooruitgang. Wel op het gebied van wetenschap en technologische ontwikkeling, maar als het om ethiek en politiek gaat, bestaat vooruitgang niet.

Door Marjoleine de Vos

NRC_20080429-02019004 [pdf]

Boek